معرفی اجمالی پایگاه حوزه

مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور سال 1377 و در اوایل ورود شبکه جهانی اینترنت به ایران، با تأسیس شبکه اطلاع رسانی نور اقدام به راه اندازی اولین پایگاه اینترنتی علمی مذهبی شیعه در ایران (پایگاه حوزه) با آدرس www.hawzah.net  نمود.

در اولین قدم، اطلاعات موجود در شبکه BBS نور بر روی صفحات این پایگاه ارائه شد. در فاز دوم ضمن انجام برخی تغییرات در محتوای پایگاه زمینه ایجاد دائره­المعارف اسلامی و شیعه مورد بررسی قرار گرفت.

در فاز سوم که آخرین فاز اجرا شده از پایگاه می باشد گزیده برخی کتب و منابع اسلامی و همچنین برخی مقالات معتبر به همراه اطلاعات متنوع دیگری تهیه و برای نیل به اهداف ذیل بر روی شبکه اینترنت قرار گرفت.

1. ارائه مطالب علوم اسلامی بر روی شبکه اینترنت برای مخاطبان داخلی و خارجی
2. طبقه­بندی علمی مطالب و تسهیل در رسیدن مخاطبان به مطالب مورد نظر از طریق استفاده از ابزارها و روشهای اینترنت و شبکه
3. ارائه متن کامل کتب علوم اسلامی و آرشیو مجلات بر روی شبکه اینترنت
4. پاسخگوئی به سوالات و شبهات مطرح در مسائل دینی و مذهبی
5. فراهم کردن زمینه تماس بین محققان حوزه علمیه قم و کاربران اینترنت
6. ارائه الگوهای متنوعی از فعالیت­های اسلامی قابل انجام در شبکه اینترنت

معرفی بخشهای 13 گانه پایگاه حوزه

دانشنامه:

بخش دانشنامه با طبقه بندی بیش از 20 هزار مطلب شامل مقاله، گزیده کتاب، پرسش و پاسخ، زندگی نامه علماء، چکیده پایان نامه ها و... در موضوعات گوناگون در سطح شبکه جهانی اینترنت خدمات خود را در سال نوآوری و شکوفایی به علاقمندان علوم و معارف اسلامی عرضه می نماید.

این بخش در 16 موضوع برای سهولت دسترسی کاربران به مطالب علوم اسلامی تنظیم شده است که شامل: 1-قرآن کریم 2- عقاید 3- اخلاق 4- تاریخ اسلام 5- حدیث 6- علوم اسلامی 7- حوزه علمیه 8- فرهنگ و تمدن 9- اسلام و ادیان 10- مذاهب و فرق اسلامی 11- زن در اسلام 12- انقلاب اسلامی 13-پیامبر و اهلبیت علیهم السلام 14- ولایت و رهبری 15- احکام و عبادات 16- عرفان نظری

درختواره دانشنامه

درختواره دانشنامه در 16 محور کلیه مطالب دانشنامه را با تمام شاخه­های اصلی و فرعی نمایش می­دهد.

مراجعه ‎ کنندگان به دانشنامه بعد از انتخاب عنوان گزینه مورد نظر خود از طریق نمودار درختی به راحتی می ‎ توانند به مطلب مورد نظر دسترسی داشته باشند.علاوه بر آن دسترسی به مطلب مورد نظر از طریق search نیز امکان پذیر است و کاربر می تواند با تایپ کلید واژه  و... به مطلب دلخواه دست یابد.

عملیات این پروژه با همکاری گروهی از محققین حوزه علمیه قم آغاز گردیده و در حال اجرا است.

هدف

هدف این دانش‌نامه اطلاع رسانی نسبت به مطالب در حوزه‌‌های‌ علوم و معارف اسلامی، تاریخ، ادبیات، هنر، زندگی نامه‌های علما و... می‌باشد که در قالب نمودار درختی و یا چینش منطقی طبقه بندی می‌شوند.

البته گستره این دانشنامه از لحاظ علمی در حال حاضر  محدود به مطالب موجود پایگاه است که در فاز بعدی مطالب دیگر پایگاههای مرکز تحقیقات و در فاز آخر مطالب سایتهای معتبر علمی و مذهبی خواهد بود که در این دو مرحله پایگاه حوزه به صورت پورتال و درگاهی برای مطالب علمی و مذهبی تبدیل خواهد شد.

ساختار:

ساختار نمایش این درختواره به صورت آژاکس می باشد.

نقاط مشترک و غیر مشترک با سایر دانشنامه ها

در تعریف دانشنامه یا دایرةالمعارف، گفته شده است: مجموعهٔ یا گردایهٔ نوشتاری جامعی است که شامل اطلاعاتی دربارهٔ همهٔ شاخه‌های دانش یا شاخهٔ مشخصی از دانش است. یا دایرة المعارف‌ ها حاوی اطلاعاتی دربارهٔ سرمدخل‌هایشان هستند. این اطلاعات معمولاً به گونه‌ای است که بطور کامل نیاز خواننده را برطرف می‌کنند. همچنین، یک دانشنامه نسبت به لغتنامه دارای اطلاعاتی همچون نقشه و تصویر، کتاب‌ شناسی و آمار نیز می‌تواند باشد.

بر این اساس؛ دانشنامه حوزه نت در چند مورد با دانشنامه های موجود در مجامع علمی و عرصه اینترنت مشترک است:

اطلاع رسانی علمی

طبقه بندی این اطلاعات

تعیین مدخل برای عرضه اطلاعات

جامعیت

گرچه در بعضی از موارد شبیه آن نبوده و بیشتر شبیه بانک اطلاعات می باشد مثل:

عدم تولید اطلاعات بر خلاف دانشنامه های موجود

در هر مدخل معمولا چند مطلب وجود دارد به خلاف بسیاری از دانشنامه ها که ذیل هر مدخل تنها یک مطلب وجود دارد.

مدخل ها بصورت درختواره طبقه بندی شده، به خلاف بسیاری دانشنامه ها که بصورت نمایه دسته بندی شده اند.

بر اساس آن که چند مطلب ذیل یک مدخل وجود دارد ممکن است هر یک از مطالب یا مقالات نظریه ای غیر از دیگری را مطرح کرده باشد.

مطالب همیشه از نوع مقاله علمی نیست و ممکن است مقاله ادبی، متن یک کتاب، یک پرسش و پاسخ، یک قطعه عکس، معرفی چکیده یک پایان نامه و... باشد.

نوشتاری بودن در دانشنامه های موجود لحاظ شده است و دانشنامه ها شامل صوت و... نمی شوند در حالیکه در دانشنامه حوزه نت ممکن است صوت یک واحد اطلاعات باشد.

بنابراین نامگذاری این دانشنامه به یک بانک اطلاعات جامع اسلامی نیز دور از واقعیت نیست.

  در پایان

همانگونه که اشاره شد هدف از راه اندازی این پایگاه ارائه معارف بلند اسلام ناب محمدی (ص) و اشاعه اندیشه‏های پاک اهل بیت (ع) است و ما در این راه دست همه یاری کنندگان را به گرمی می‏فشاریم و از پیشنهادات و انتقادات ایشان استقبال می‏کنیم.

webmaster@hawzah.net

q-a@hawzah.net

مقالات

این بخش شامل حدود 6269 مقاله بوده که بطور مستمر در حال بروز رسانی می باشد.

اخبار و اطلاعات

بخش اخبار و اطلاعات پایگاه حوزه هم اکنون با حداقل 25 خبر در روز با 5 موضوع فرهنگی، علمی، اطلاع رسانی ، سیاسی و اخبار مرکز نور در دسترس کاربران پایگاه می باشد.

از ویژگی های این بخش فعال بودن سرویس RSS آن است.

مجلات

این بخش شامل 51 عنوان مجله با بیش از 1996 شماره دارای مطالب در حوزه علوم اسلامی می­باشد.

افزایش عناوین مجلات و به روز آوری  آخرین شماره مجلات همچنان در دستور کار این بخش قرار دارد.

پرسش و پاسخ

این بخش پاسخگوی بیش از  12700پرسش کاربران پایگاه بوده است .

هم اکنون دسترسی به پرسش و پاسخ ها از طریق جستجو و به شکل درختواره موضوعی طبقه بندی شده میسر می باشد.

تاکنون بیش از 12700 سوال از 8000 ایمیل شخصی دریافت شده است، که 56% آنها به زبان فارسی ، 29% به زبان انگلیسی و 15% به زبان عربی می باشد. موضوع بندی سوالات ، پاسخ به آنها ، ترجمه و ارسال برای کاربر از اهم کارهای این قسمت است؛ همچنین تاکنون 4000 پرسش منتخب آماده و برروی پایگاه در دسترس کاربران میباشد به منظور عرضه عمومی پرسش و پاسخها بر روی سایت ، عملیات آماده سازی تعدادی دیگر از پرسش و پاسخها و برقراری ارتباط به دانشنامه در دست اجراست .

مراکز اسلامی

این بخش شامل معرفی 98 مرکز اسلامی فعال در زمینه علوم اسلامی می باشد که از این تعداد در نسخه جدید 51 مورد ورود اطلاعات گردیده است و در سال آینده به معرفی 500 مرکز ارتقاء خواهد یافت.

پایان­نامه­ها

در این قسمت معرفی چکیده بیش از 5350 پایان نامه در زمینه علوم اسلامی و انسانی در سطح دکتری و کارشناسی ارشد جهت اطلاع رسانی به کاربران بخصوص پژوهشگران ، اساتید و  دانشجویان بر روی سایت قرار گرفته است که به طور مستمر

در حال افزایش می باشد.

اهمیت اطلاع از پژوهش های انجام شده جهت کاربرد تحقیقات از سویی و جلوگیری از پژوهش های تکراری از سوی دیگر از امتیازات مهم این قسمت می باشند.

هم اکنون دسترسی به همه چکیده ها از طریق جستجو و دسترسی به یک هزار چکیده از طریق نمایه های متنوع میسر است و  طبقه بندی همه چکیده ها در قالب دانشنامه هم اکنون در دست اجراست که دسترسی موضوعی و آسان تری برای کاربران فراهم خواهد کرد.

زندگینامه علماء

در این بخش زندگینامه 278 تن از علماء قدیم و جدید جهان تشیع به علاقمندان عرضه گردیده است که در سال آینده به 700 زندگی نامه افزایش خواهد یافت.

متون دینی

بخش متون دینی دارای چهار بخش:

1- صفحه قرآن شامل متن قرآن کریم با دو ترجمه فارسی آیه الله العظمی مکارم شیرازی و استاد محمد مهدی فولادوند و کتاب آشنایی با سوره ها نوشته استاد جواد محدثی.

2- صفحه نهج البلاغه شامل متن نهج البلاغه همراه با ترجمه و شرح آیه الله العظمی مکارم شیرازی، ترجمه دکتر آیتی، ترجمه علامه محمد تقی جعفری و شرح علامه جعفری.

3- صفحه صحیفه سجادیه شامل متن کامل صحیفه سجادیه با ترجمه فارسی.

4- صفحه مفاتیح الجنان شامل متن کامل با ترجمه فارسی

که به لطف خدا ترجمه منظوم و انگلیسی قرآن کریم به این مجموعه افزوده خواهد شد.

معرفی محققان

در این بخش بیوگرافی 458 محقق و پژوهشگر حوزه علمیه وجود دارد که شامل زندگینامه علمی، تحصیلات و آثار محققان می باشد و در حال حاضر تعداد 102 مورد در نسخه جدید سایت ارائه گردیده است و از آنجایی که پایگاه اندیشوران متکفل به روز رسانی این بخش گردیده پایگاه حوزه فعالیتی در این زمینه نخواهد داشت.

ویژه­نامه

بخش ویژه نامه شامل صفحات ویژه ای است که در مناسبت های گوناگون از قبیل میلاد پیامبر و ائمه علیهم الصلاه و السلام و ... فعال می شود و بعد از سپری شدن ایام مناسبت، در قسمت بایگانی ذخیره می شود؛ هم اکنون 92 ویژه نامه در بایگانی ویژه نامه ها در دسترس کاربران می باشد.

هشت مورد از این صفحات ویژه به زبان انگلیسی و ده مورد آن به زبان عربی هم موجود است.

نگارخانه

این بخش شامل تصاویر مذهبی و دینی از مناسبتها و شخصیتهای مذهبی و کشوری است. که در سال آینده در قسمت صوت و فیلم نیز فعالیت خواهد داشت.

کتابخانه

این بخش شامل 100 عنوان کتاب در زمینه علوم اسلامی ، تاریخ پیامبر و ائمه اطهار، احکام و … می باشد که در حال حاضر تعداد 15 عنوان در سایت جدید عرضه گردیده است. که با توجه به آماده سازی سایت کتابخانه دیجیتال از سوی مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور پایگاه حوزه فعالیتی در این بخش نخواهد داشت.

بخش انگلیسی

صفحه انگلیسی پایگاه حوزه درسال 1383 راه اندازی شده و هم اکنون باحدود پانصد مقاله و گزیده کتاب از منابع معتبر همچون آثار شهید مطهری و ...، در سه حوزه قرآن، اخلاق و عقاید و متون دینی (قرآن، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه) همراه با ترجمه و صفحات جانبی در دسترس کاربران می باشد.

هم چنین 8 ویژه نامه غدیر، حج، 17 ربیع الاول، 15 شعبان، 21 رمضان، شهادت امام رضا)ع) و حضرت معصومه(س) به زبان انگلیسی می باشند که بر روی نسخه قدیم پایگاه فعال بوده و کار راه اندازی این بخش در نسخه جدید سایت در حال پیگیری می باشد.